Türkiye'deki İsrail Temsilcilikleri Resmi Blogu

Home » Israel » 5 soruda İran Anlaşması

5 soruda İran Anlaşması

Categories

Arşıv

Twitter

Error: Twitter did not respond. Please wait a few minutes and refresh this page.


Aşağıda sizlere sunduğumuz makale Kanada Büyükelçisi Rafael Barak tarafından kaleme alınmış Toronto Star Gazetesinde yayımlanmıştır.

İran anlaşması kaçırılan bir fırsat ve daha da kötüsü 

İsrail’in İran ile yapılan nükleer anlaşmayı neden küresel barış ve güvenliğe bir tehdit gördüğünü izninizle beş soruda açıklayayım.

iran anlasmasi

 

Anlaşma İran’ın nükleer bomba elde etmesini engelliyor mu?

Hayır. Yıllar boyunca uluslararası toplum yaptırımlar sayesinde İran ekonomisini zora sokarak İran rejiminin görüşme masasına oturmasını sağladı. Amaç İran’ın askeri nükleer programını durdurmaktı. Bu hedef tam ulaşılabilirken görüşmeleri yönetenler yaklaşımlarını değiştirdiler. İran rejimine rüyalarında görebilecekleri bir anlaşma sundular; yaptırımlar kısa sürede kaldırılacak, ellerindeki tek kozu kullandılar. İran’ın nükleer altyapısını ise yerinde bıraktılar.
Şimdi İran nükleer bombayı garantiledi. Hile yapmayacağına güvenerek, sadece on yıl bekleyerek –nükleer kapasitesini arttırarak- uluslararası meşruiyeti olan bir nükleer güç olacak.

Anlaşma İran’ın hile yapmasını engelliyor mu?

Bu sorunun da cevabı hayır. Görüşmeyi yönetenler İran’ın daha önce birçok kez uluslararası toplumu kandırdığını bilerek hareket ediyorlardı. Fordow ve Arak yer altı nükleer tesisleri de bunun bir örneği. 24 saat öncesinden bilgi verilerek yapılacak “herhangi bir yerde, herhangi bir zaman” denetim, 24 günü bulan bürokratik bir sürece dönüştü. Yani, İran’ın gizli tesislerinin varlığını öğrensek bile Tahran’ın delilleri yok etmesi için yaklaşık bir ayı var.
Bu durum özellikle İsrail için sıkıntı yaratıyor. Vancouver adasının üçte ikisi boyutundaki bu küçük ülkede nüfusumuzun yarısı olan 8,2 milyon merkezde yaşıyor. İran’ın tek bir nükleer başlık üretmesi ve kullanması tümünün yok olması demek.
Ayetullahlar yaptırımların kaldırılmasından elde edecekleri 150 milyar doları İran halkı için mi kullanacak?
Burada da cevap hayır. Bu anlaşmaya en büyük itirazı yapanların İran’ın demokrasi yanlıları olduğu bir tesadüf değil. Reform yanlısı olarak tanıtılan Hasan Ruhani’nin cumhurbaşkanı seçilmesi bile bu rejimin kadını, siyasi aktivistleri, dini azınlıkları ve LGBT olanları sadece baskı altında tuttuğu biliniyor.
Ayroca dünyanın Kuzey Kore tecrübesi de halka için yapılan yarım milyon ton petrol dahil cömert ekonomik yardımlar halka ulaşmıyor. Ülkenin sözlerini çiğnemelerini ve nükleer güç elde etmesini engellemiyor.

Bu anlaşma İran’ı bölgede bir barış ortağı yapacak mı?

Kesinlikle hayır. İran Orta Doğu’daki istikrarsızlığı doğrudan besliyor; Esad rejimini destekleyerek, İsrail’i hedefleyen Hizbullah’ın mühimmatını 100 bin misil ile besleyerek, Yemen’deki Husileri destekleyerek, Irak ve Afganistan’da tehlikeli bir oyun oynayarak.
Bu gölgenin altında yaşayanlar, sadece İsrail ve Arap ülkeleri değil, bu kötü anlaşmaya birlikte karşı duruyor. Bu anlaşma İran’a uluslararası meşruiyet veriyor ve İran’ı -bölgenin ana istikrarsızlık kaynağı- sorundan çözümün parçası haline getiriyor.
İsrail için bu önemli bir oyun değiştirici. İran rejimi hiç bir zaman İsrail’in yok edilmesi çağrısı yapmaktan ve Holokost’u inkar etmekten çekinmedi. Bu İran’a büyük bir jeopolitik güç veriyor.
İsrail ve Yahudi halkı retorik ve eylem arasındaki bağlantıyı gayet iyi anlıyor. Cumhurbaşkanı ruhani anlaşmadan dört gün önce “Kahrolsun Amerika, kahrolsun İsrail” diyen kalabalıklara liderlik ediyordu. Anlaşmanın mürekkebi henüz kurumadan Ayetullah Ali Hamaney Batı karşıtı tutumunu yeniledi.

Savaş bu anlaşmanın tek alternatifi mi?

Hayır. Diplomasi her zaman en iyi çözümdür. Alternatifi her zaman daha iyi bir anlaşmaydı. İran’ın askeri nükleer programını durduracak ve İran’a karşı yaptırımların ancak Tahran’ın İsrail, Arap komşuları ve kendi halkına karşı davranışları çerçevesinde yumuşatılmasını içermeliydi.

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 380 other followers

%d bloggers like this: